Direct naar de inhoud

Zwart scherm

De eerste zeven vragen van de toezichthouder over cyberweerbaarheid

Verschijnt naar verwachting in het voorjaar van 2027

Waar het boek over gaat

Is de organisatie voorbereid op een zwart scherm: kan zij doorwerken, op tijd herstellen en bewust dragen wat overblijft? En hoe kan de toezichthouder dat laten toetsen?

Een zwart scherm is het moment waarop het digitaal stilvalt. Systemen, gegevens en overzicht zijn weg, en de organisatie moet het doen met wat er dan nog werkt. Voor een raad van commissarissen of raad van toezicht is dat geen IT-kwestie, maar een vraag over continuïteit.

Dit boek geeft nieuwe toezichthouders zeven vragen om het gesprek met het bestuur te beginnen. Niet technisch, wel concreet, en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en praktijkervaring.

De zeven vragen

  1. Hoe lang kunnen we nu doorwerken als het digitaal stilvalt, hoe verhoudt dat zich tot uitval in de praktijk, en wanneer is dat gat gedicht?

    Deelvragen
    • 1.1 Welke processen zijn kritiek, wat staat er op het spel als ze stilvallen, en hoe lang kunnen ze door? Aangetoond of ingeschat?
    • 1.2 Hoe lang moeten die processen kunnen doorwerken, gelet op hoe lang uitval bij vergelijkbare organisaties werkelijk duurde?
  2. Van wie en waarvan zijn onze kritieke processen afhankelijk, en waar hangen ze aan één draad?

    Deelvragen
    • 2.1 Waar hangen kritieke processen af van één middel zonder alternatief: mensen, locaties, voorzieningen, systemen en gegevens, leveranciers?
    • 2.2 Welke faalpunten zijn weggenomen, en welke blijven over?
  3. Wordt onze weerbaarheid onafhankelijk en realistisch getest, en is ons herstel van kritieke processen in lijn met de snelheid van een aanval?

    Deelvragen
    • 3.1 Wordt er getest en geoefend op de kritieke processen en faalpunten, door een onafhankelijke partij die tijdig wisselt, onder realistische aannames en ook onaangekondigd?
    • 3.2 Is onze herstelcapaciteit van kritieke processen in lijn met de snelheid van een aanval?
  4. Stuurt het bestuur aantoonbaar op het gat, de faalpunten en de hersteltijden, en kan de toezichthouder nagaan of dat gebeurt?

    Deelvragen
    • 4.1 Heeft het bestuur de kritieke processen vastgesteld, en wanneer worden ze herzien?
    • 4.2 Krijgt de RvC regelmatig, en niet alleen na een incident, informatie over het gat en het plan met einddatum, de faalpunten, de hersteltijden en de uitkomsten van tests en oefeningen? Is te zien dat het gat kleiner wordt?
  5. Welk restrisico accepteren we, ook op het gebied van wet- en regelgeving, en hoe dragen we dat?

    Deelvragen
    • 5.1 Heeft het bestuur vastgelegd welk restrisico het accepteert, en kunnen we de gevolgen dragen: financieel, en met de cyberverzekering, rekening houdend met de uitsluitingen?
    • 5.2 Welke wettelijke verplichtingen gelden, ook via leveranciers onder buitenlands recht, en voldoet het bestuur aantoonbaar, ook aan zijn eigen plichten? Of welk nalevingsrisico accepteren we bewust?
  6. Wat is de rol van de RvC bij een incident, is die vooraf afgesproken en geoefend, en ziet de RvC erop toe dat ervan geleerd wordt?

    Deelvragen
    • 6.1 Is vastgelegd en actueel wanneer en hoe de RvC wordt geïnformeerd, ook als mail en systemen zijn uitgevallen, welke besluiten haar goedkeuring vragen, en is die rol samen met het bestuur geoefend?
    • 6.2 Bespreekt de RvC de evaluatie van het crisisoptreden van het bestuur, ook naar aanleiding van incidenten bij vergelijkbare organisaties, en ziet zij dat de lessen tot aantoonbare verandering leiden?
  7. Is de RvC voldoende toegerust om kritische vragen te blijven stellen?

    Deelvragen
    • 7.1 Kan de RvC de antwoorden beoordelen, is digitale deskundigheid geborgd in profiel en samenstelling, en hoe houdt de RvC die op peil, ook over dreigingen, AI en geopolitiek?
    • 7.2 Is wat de RvC ziet gekleurd door wie het aanlevert? Haalt de RvC ook zelf informatie, bij CISO, interne auditor, accountant of een eigen adviseur, of steunt zij volledig op het bestuur?

Over de auteur

Dr. ing. Soerin BipatCISSP, CISA, CIPP/E, CSSLP

Soerin Bipat was CISO bij verschillende overheidsorganisaties en is lid van een raad van toezicht. Het gesprek over cyberweerbaarheid kent Soerin daardoor van twee kanten: van wie verantwoording aflegt en van wie de vragen stelt.

Presentaties

Voor raden van commissarissen en raden van toezicht verzorgt Soerin Bipat presentaties over de zeven vragen, afgestemd op uw sector en uw organisatie.

Contact

info@securityrepo.com

Voor een presentatie, of om bericht te krijgen wanneer het boek verschijnt.